Werkdagen per maand: zo bereken je ze correct

Hoeveel werkdagen per maand heeft een maand gemiddeld? Het antwoord voor Zwitserland is snel gevonden: in de personeelsplanning reken je standaard met 21,75 werkdagen per maand. Dit cijfer is meer dan een schatting – het is de betrouwbare basis voor loonadministratie, capaciteitsplanning en projectcalculaties.

Waarom een vaste gemiddelde waarde zo belangrijk is

Misschien vraag je je af waarom je niet gewoon de dagen van de huidige maand telt. Het antwoord ligt in twee woorden: planbaarheid en eerlijkheid.

Het daadwerkelijke aantal werkdagen per maand varieert namelijk sterk. Februari heeft minder dagen dan maart, en feestdagen zijn ongelijk verdeeld over het jaar. Een vaste gemiddelde waarde zorgt hier voor een stabiele en vooral vergelijkbare basis voor alle maanden. Zonder deze standaard zou elke maandelijkse loonadministratie en resourceplanning een administratief gokspel zijn.

Dit gemiddelde is trouwens geen toeval, maar het resultaat van een duidelijke rekenmethode die in de Zwitserse HR-praktijk is ingeburgerd.

De berekening achter de 21,75 dagen

De logica is eenvoudig: je neemt het totaal aantal potentiële werkdagen van een jaar en deelt dat door twaalf maanden. Dit zorgt voor een eerlijke verdeling tussen korte en lange maanden.

Hier zijn de twee meest gebruikte methoden in een overzicht:

Gemiddelde werkdagen per maand in overzicht
Deze tabel toont de twee meest gebruikte methoden voor het berekenen van het gemiddelde aantal werkdagen per maand in Zwitserland en het resultaat van elke methode.

Berekeningsmethode	Formule	Resultaat (werkdagen/maand)
Methode 1 (kalenderdagen)	(365 dagen – 104 weekenddagen) / 12 maanden	21,75
Methode 2 (weekbasis)	(52 weken * 5 werkdagen) / 12 maanden	21,67

Zoals je ziet, leiden beide methoden tot een zeer vergelijkbaar resultaat. De waarde van 21,75 is echter de gangbaardere standaard geworden en wordt door de meeste loonadministratiesystemen en planningssoftware gebruikt.

De schommelingen in detail

Een korte blik op de kalender is genoeg om te zien hoe groot de werkelijke verschillen per maand kunnen zijn. In de praktijk kan een maand tussen de 19 en 23 werkdagen hebben.

Deze afwijking lijkt op het eerste gezicht klein, maar heeft directe en voelbare gevolgen voor de dagelijkse bedrijfsvoering.

Een praktisch voorbeeld: één werkdag meer of minder kan de loonadministratie voor uurloontrekkers, de projectplanning en de personeelsinzet merkbaar beïnvloeden. Een algemene aanname zonder nauwkeurige controle leidt vaak tot fouten.

De volgende factoren veroorzaken deze maandelijkse schommelingen:

• Lengte van de maand: Een maand heeft 28, 29, 30 of 31 dagen. Dat zorgt al voor een verschillende basis.
• Weekenden: Afhankelijk van welke dag van de week een maand begint, kan deze vier of vijf weekenden bevatten.
• Feestdagen: Nationale en kantonnale feestdagen die op een werkdag vallen, verminderen het aantal werkdagen extra en onregelmatig.

Met deze kennis wordt duidelijk waarom een gestandaardiseerd gemiddelde zo belangrijk is. Wil je dieper in de materie duiken en het belang voor de praktijk begrijpen, dan vind je in ons hoofdartikel meer details over de gemiddelde werkdagen per maand.

De formule voor het berekenen van werkdagen stap voor stap uitgelegd

Het exacte aantal werkdagen per maand bepalen is eenvoudiger dan je misschien denkt. Je hebt geen complexe software nodig, alleen een duidelijke formule en de juiste gegevens. We leiden je hier stap voor stap door het hele proces.

Het basisidee is simpel: je begint met het totaal aantal dagen van een maand en trekt alles af wat geen werkdag is. Dat zijn vooral de weekenden en natuurlijk de wettelijke feestdagen die op een werkdag vallen.

Stap 1: De basis leggen

Eerst neem je het totaal aantal kalenderdagen van de betreffende maand. Dit aantal varieert tussen 28 en 31 dagen. Dit is je uitgangspunt, van waaruit je alle verdere berekeningen maakt.

Daarna tel je alle zaterdagen en zondagen in die maand. Deze trek je volledig af van het totaal aantal kalenderdagen.

Kalenderdagen − aantal zaterdagen − aantal zondagen = potentiële werkdagen

Met dit tussentijdse resultaat heb je al het aantal pure werkdagen (maandag tot en met vrijdag) bepaald. Maar de berekening is nog niet helemaal klaar.

Stap 2: Feestdagen correct meenemen

Nu komt het cruciale deel dat vaak tot fouten leidt: de feestdagen. Je moet alleen de feestdagen aftrekken die daadwerkelijk op een van je potentiële werkdagen vallen, dus op een dag van maandag tot en met vrijdag.

Valt een feestdag zoals 1 augustus op een zondag, dan wordt deze niet afgetrokken omdat die dag sowieso al vrij zou zijn. Dit is een veelvoorkomende valkuil.

Deze infographic toont het eenvoudige proces voor het berekenen van de uiteindelijke werkdagen.

De procedure laat zien hoe uit het totaal aantal kalenderdagen door het stapsgewijs aftrekken van vrije dagen het daadwerkelijke aantal werkdagen overblijft.

Een praktisch voorbeeld uit Zürich

Laten we de formule concreet toepassen. We nemen mei 2024 in het kanton Zürich.

1. Kalenderdagen in mei: mei heeft 31 dagen.
2. Weekenden aftrekken: in mei 2024 waren er 4 zaterdagen en 4 zondagen. Je trekt dus 8 dagen af.
   • 31 dagen − 8 weekenddagen = 23 potentiële werkdagen
3. Feestdagen controleren en aftrekken: in mei 2024 vielen in het kanton Zürich de volgende feestdagen op een werkdag:
   • Dag van de Arbeid: woensdag 1 mei
   • Hemelvaart: donderdag 9 mei
   • Pinkstermaandag: maandag 20 mei
   • Dat zijn 3 feestdagen die afgetrokken moeten worden.
4. Eindresultaat berekenen:
   • 23 potentiële werkdagen − 3 feestdagen = 20 werkdagen

Voor mei 2024 in het kanton Zürich komen we dus precies op 20 werkdagen. Met deze eenvoudige, stapsgewijze methode kun je het exacte aantal voor elke maand en elk kanton nauwkeurig bepalen.

Kantonale feestdagen: de grote onbekende in de Zwitserse planning

Wie de werkdagen per maand voor een team in Zwitserland berekent, moet een bijzonderheid van ons land begrijpen: het federalisme in zuivere vorm. Het gaat hier niet alleen om nationale feestdagen. Elk van de 26 kantons heeft zijn eigen wettelijke feestdagen – en dat maakt personeelsplanning snel complex.

Wat in Genève een vrije dag is, kan in Zürich een gewone werkdag zijn. Dit zijn geen kleine details, maar feiten die directe gevolgen hebben voor loonadministratie, projectdeadlines en de gehele capaciteitsplanning. Wie de kantonnale regels niet in de gaten houdt, loopt gegarandeerd in de planningsval.

Waarom de kantonnale verschillen doorslaggevend zijn

Stel je een projectteam voor waarvan de leden verspreid zijn over heel Zwitserland. Een medewerker uit Luzern viert Sacramentsdag, terwijl zijn collega uit Bern gewoon werkt. Als je dit niet meeneemt, zijn verkeerde verwachtingen en gemiste deadlines praktisch voorgeprogrammeerd.

Deze kantonnale eigenaardigheden beïnvloeden het totaal aantal jaarlijkse werkdagen sterk. Afhankelijk van het kanton kan het aantal vrije dagen met wel een hele week verschillen.

De precieze kennis van de feestdagregels op de werkplek is de basis voor een eerlijke en wettelijke personeelsadministratie. Alleen zo voorkom je loonfouten en creëer je transparantie in het team.

De daadwerkelijke arbeidstijd in Zwitserland is sowieso al een complex onderwerp. In 2023 lag de gemiddelde werkweek voor een voltijdbaan op 40 uur en 12 minuten. Rekent men deeltijders mee, dan daalt dit naar 35 uur en 30 minuten – een duidelijk bewijs van het hoge aandeel deeltijdwerk. Wil je meer over deze cijfers weten, dan biedt watson.ch interessante inzichten in arbeidstijd in Zwitserland. De kantonnale feestdagen voegen daar gewoon nog een extra laag complexiteit aan toe.

Concrete voorbeelden uit de praktijk

Een paar voorbeelden maken de verschillen glashelder:

• Berchtoldstag (2 januari): een klassieke feestdag in kantons als Aargau, Bern, Jura, Schaffhausen en Zürich. In Basel-Stadt, Genève of Wallis is het echter een gewone werkdag.
• Sacramentsdag: in katholieke kantons zoals Appenzell Innerrhoden, Luzern, Schwyz, Ticino of Wallis een belangrijke feestdag. In protestantse kantons zoals Bern of Zürich wordt op deze dag gewerkt.
• Genève Bettag (Jeûne genevois): een feestdag die alleen in het kanton Genève bestaat. Deze valt altijd op de donderdag na de eerste zondag in september.

De gouden regel is dus: voor een correcte planning telt altijd de werkplek van de medewerker, niet het hoofdkantoor.

Betrouwbare bronnen voor jouw planning

Waar haal je nu betrouwbare informatie vandaan om het overzicht te bewaren? De veiligste bron zijn altijd de officiële websites van de kantonnale overheden. Daar vind je de bindende feestdagenkalenders voor elk jaar.

Nog makkelijker gaat het met moderne workforce-managementsystemen. Goede tools hebben de feestdagenkalenders van alle kantons al geïntegreerd en houden ze automatisch up-to-date. Zo wordt het berekenen van de werkdagen per maand voor elke medewerker – waar die ook zit – van een administratieve nachtmerrie een fluitje van een cent. Dat zorgt niet alleen voor nauwkeurigheid, maar bespaart ook enorm veel tijd.

Speciale gevallen zoals deeltijd en ploegendienst correct berekenen

De standaardformule voor de werkdagen per maand werkt prima zolang iedereen van maandag tot vrijdag werkt. Maar hoe zit het met deeltijdmedewerkers of ploegendiensten in de zorg? Zodra flexibele modellen meespelen, stuit de eenvoudige berekening op zijn grenzen.

Hier heb je aangepaste methoden nodig om eerlijkheid en correctheid voor iedereen te garanderen – of iemand nu net begint, deeltijds werkt of in het weekend inzetbaar is.

Deeltijd eenvoudig en eerlijk verrekenen

Bij deeltijdmedewerkers is het algemene aantal werkdagen per maand volledig irrelevant. Wat telt, zijn alleen de contractueel afgesproken werkdagen. De berekening moet zich dus altijd richten op het individuele werkpatroon.

Stel je een medewerker voor die alleen op maandag, dinsdag en woensdag werkt. In dat geval tel je voor zijn norm alleen precies die weekdagen in de betreffende maand. Valt er een feestdag op een donderdag, dan heeft dat voor hem geen betekenis.

Een wettelijke feestdag die op een van zijn reguliere vrije dagen valt (bijvoorbeeld donderdag) heeft geen invloed op zijn normarbeidstijd. Hij profiteert alleen van een feestdag als die op een van zijn vaste werkdagen valt.

Ploegendienst en weekendwerk meenemen

In ploegendienst, zoals we die kennen uit de horeca of de gezondheidszorg, verliest het concept van klassieke werkdagen volledig zijn betekenis. Hier wordt vaak zeven dagen per week gewerkt, ook in weekenden en op feestdagen.

Voor deze medewerkers zijn niet de kalenderdagen beslissend, maar het aantal geplande diensten volgens het dienstrooster. De normarbeidstijd volgt uit de contractueel afgesproken werkuren per week en het betreffende ploegenschema. Wil je hier dieper op ingaan en leren hoe je een solide Excel-ploegendienstrooster maakt, dan vind je hier een praktische handleiding.

• Praktijkvoorbeeld ploegendienst: een zorgmedewerker werkt in een maand 15 diensten van elk 8 uur. Haar normarbeidstijd is daarmee 120 uur – volledig onafhankelijk van of die diensten op maandag, zondag of feestdag vielen.

Pro rata bij in- en uitdiensttredingen

Beginnen medewerkers halverwege de maand of verlaten ze het bedrijf voor het einde van de maand, dan moet alles pro rata worden berekend. Dit heet de pro-rata-berekening.

Hiervoor tel je precies alleen de werkdagen vanaf de startdatum tot het einde van de maand (of van het begin van de maand tot de vertrekdatum).

• Voorbeeld indiensttreding: een nieuwe medewerker start op 16 mei. De maand mei heeft in dit voorbeeld in totaal 22 werkdagen.
  • Voor haar tellen alleen de werkdagen van 16 tot en met 31 mei. Stel dat dit precies 12 werkdagen zijn.
  • Haar loon wordt pro rata berekend: (maandloon / 22 werkdagen) * 12 werkdagen.

Deze nauwkeurige aanpak zorgt ervoor dat alle werkmodellen eerlijk en correct worden verrekend – en uiteindelijk iedereen tevreden is.

Waarom een nauwkeurige berekening cruciaal is voor loon en planning

Het exact bepalen van de werkdagen per maand is veel meer dan droge cijferkunst. Het is de fundering waarop jouw loonadministratie en de gehele personeelsplanning rusten. Een kleine fout hier kan snel uitgroeien tot een groot probleem.

Stel je voor dat je je met één dag vergist. Bij een medewerker met een vast maandsalaris valt dat misschien niet meteen op. Maar bij uurloontrekkers of bij de berekening van loondoorbetaling bij ziekte heeft die ene dag directe financiële gevolgen. Zulke onnauwkeurigheden zorgen niet alleen voor begrijpelijke frustratie in het team, maar kunnen in het ergste geval zelfs juridische consequenties hebben.

Een precieze en transparante berekening van de werkdagen is een teken van professionaliteit en eerlijkheid. Het schept vertrouwen en voorkomt onnodige discussies aan het einde van de maand.

De directe gevolgen voor de personeelsplanning

Afgezien van de correcte loonadministratie is het exacte aantal beschikbare werkdagen het draaipunt van jouw capaciteitsplanning. Alleen als je glashelder weet hoeveel man-dagen je in een maand beschikbaar hebt, kun je projecten realistisch plannen en opdrachten met een gerust hart aannemen.

Een onnauwkeurige schatting leidt bijna altijd tot een van de twee problemen:

• Personeelstekorten: je plant met te veel werkdagen, neemt te veel opdrachten aan en merkt halverwege het project dat je mensen tekortkomt om alles op tijd af te krijgen.
• Ongelijke inzet: je gaat uit van te weinig werkdagen, plant te voorzichtig en laat daarmee waardevol omzetpotentieel liggen.

Moderne tools als oplossing

Gelukkig hoef je deze berekeningen tegenwoordig niet meer met de hand te doen met kalender en rekenmachine. Moderne workforce-managementsystemen nemen dit werk volledig uit handen. Ze hebben de kantonnale feestdagenkalenders al ingebouwd en houden rekening met individuele arbeidstijdmodellen automatisch. Dat bespaart niet alleen enorm veel tijd, maar elimineert ook menselijke fouten.

In Zwitserland lag de jaarlijkse arbeidstijd in 2024 rond de 1.533 uur, wat overeenkomt met een gemiddelde van ongeveer 21,75 werkdagen per maand. Deze cijfers maken duidelijk hoe cruciaal een nauwkeurige planningsbasis is om het beschikbare personeel optimaal in te zetten. Meer details over deze internationale vergelijkingen vind je in deze analyse van arbeidstijd in Europa. De precieze berekening van werkdagen helpt je uiteindelijk om de beschikbare arbeidsuren per maand effectief te benutten en je planning te optimaliseren.

Veelgestelde vragen over het berekenen van werkdagen

Het berekenen van werkdagen per maand roept in de praktijk vaak detailvragen op. Hier vind je duidelijke en directe antwoorden op de meest voorkomende onduidelijkheden, zodat je bij je planning en administratie zeker bent van je zaak.

Hoeveel werkdagen heeft een jaar gemiddeld in Zwitserland?

Een jaar in Zwitserland heeft gemiddeld tussen de 252 en 255 werkdagen. Het exacte aantal hangt altijd af van twee factoren: het kalenderjaar en het betreffende kanton.

De logica erachter is eenvoudig: je begint met 365 kalenderdagen. Daar trek je 104 weekenddagen (52 zaterdagen en 52 zondagen) vanaf, wat je op 261 potentiële werkdagen brengt.

In de laatste stap moet je alleen nog de wettelijke feestdagen aftrekken die op een weekdag van maandag tot en met vrijdag vallen. Omdat het aantal kantonnale feestdagen varieert en de feestdagen elk jaar op andere weekdagen vallen, schommelt het exacte aantal. Voor een betrouwbare planning wordt vaak een richtwaarde rond de 254 werkdagen gebruikt.

Wat gebeurt er als een feestdag op een weekend valt?

Valt een wettelijke feestdag op een zaterdag of zondag, dan bestaat er in Zwitserland in principe geen wettelijk recht op een vervangende vrije dag doordeweeks.

Voor de meeste werknemers "vervalt" deze feestdag als het ware, omdat ze op die dagen toch al vrij zouden zijn geweest.

Precies daarom is het bij de maandelijkse berekening van werkdagen zo belangrijk om alleen de feestdagen mee te rekenen die daadwerkelijk op een reguliere werkdag (maandag tot en met vrijdag) vallen.

Er zijn wel collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO's) of royale bedrijfsregelingen die compensatie bieden, maar dat is de uitzondering en niet de wettelijke regel.

Hoe bereken ik de werkdagen voor medewerkers met uurloon?

Voor medewerkers met uurloon is het aantal potentiële werkdagen voor de loonadministratie in eerste instantie minder relevant. Hier telt maar één ding: het aantal daadwerkelijk gewerkte uren.

Het bepalen van de werkdagen is voor jou wel belangrijk – namelijk voor de personeelsplanning en het bepalen van je personeelsbehoefte.

Om het loon correct uit te betalen, vermenigvuldig je het totaal aantal gewerkte uren met het contractueel afgesproken uurloon. Een precieze en sluitende tijdregistratie, bijvoorbeeld via een medewerkersapp, is hiervoor onmisbaar. Alleen zo zorg je voor een correcte en transparante afrekening voor beide partijen.

Is er een officiële rekentool voor werkdagen in Zwitserland?

Nee, er is geen enkele, door de overheid uitgegeven "officiële" webapplicatie voor het berekenen van werkdagen. Veel kantonnale overheden en werkgeversorganisaties bieden echter betrouwbare online feestdagenkalenders aan.

De meest betrouwbare en tegelijk eenvoudigste methode is het gebruik van professionele workforce-managementsoftware. Dergelijke systemen hebben de feestdagenkalenders van alle kantons al vast geïntegreerd en voeren de berekeningen automatisch en foutloos uit.

Ze kunnen zelfs individuele arbeidstijdmodellen en complexe ploegenschema's meenemen. Dat bespaart je niet alleen enorm veel tijd, maar minimaliseert ook het risico op kostbare fouten in de loonadministratie en personeelsplanning.

---

Wil je de berekening van werkdagen, de ploegendienstplanning en de loonvoorbereiding voor jouw team eindelijk automatiseren? job.rocks biedt je een geïntegreerd platform dat speciaal is ontwikkeld voor flexibele personeelsgroepen. Verminder je administratieve lasten en win tijd voor het belangrijkste. Ontdek nu de voordelen van job.rocks.